الشيخ علي اكبر النهاوندي
41
العبقري الحسان في أحوال موالانا صاحب الزمان ( ع )
علماى خود نقل مىنماييد كه ايشان از كتب عامّه نقل نمودهاند ؛ مثل اينكه در اثبات اين مدّعى كه مهدى موعود ، همان شخص مسعود حجّة بن الحسن عليهما السّلام است ، اخبارى نقل نمودهايد كه مثلا از مناقب ابن شهر آشوب است كه او از اساطين علماى شما مىباشد و اين چندان حجّيتى بر خصم ندارد . جواب : در صحّت نقل آن اخبار ، در كتب اين بزرگواران از علماى اماميّه شبههاى نيست ، چون علاوهء بر علوّ مقام تقوا ، صدق ، ديانت و امانتى كه داشتهاند ، غالبا در ازمنهء سالفه و در وقت تأليف آن كتب كه اين اخبار را در آنها درج كرده و به كتب و علماى عامّه نسبت دادهاند ، به ملاحظهء سلاطين وقت كه عامّى بودند ، مقهور و مغلوب آن جماعت بودهاند . بنابراين عادتا ممكن نيست خبرى از كتاب معروف ايشان يا از عالم معتبرى از ايشان در كتب خود نقل كنند ، با آن بر عامّه احتجاج نمايند و كتب خود را نشر دهند با آنكه آن خبر ، در آن كتاب كه نسبت دادهاند ، نباشد و يا آنكه آن عالم كه آن قول يا خبر را به او نسبت مىدهند ، او را نگفته باشد ، حال آنكه بزرگان علماى عامّه ، جملهاى از علماى ما ؛ مثل شيخ مفيد ، كلينى ، سيّد مرتضى ، ابن شهر آشوب ، كراجكى و نظاير ايشان را به علم و صدق و تقوا در كتب خود ذكر كردهاند ؛ چنانچه اين مطلب بر متبّع در كتب تراجم عامّه بسى واضح و روشن است . [ اشكالات عامّه بر اين احاديث ] 3 صبيحة بدان از جمله اشكالات در اين مقام ، آن است كه بسا توهّم مىشود اين جماعت عامّه با نقل اين اخبار صريحهء در مذهب اماميّهء اثنا عشريّه چگونه مذهب ديگرى اختيار كردهاند و در اصول ، اشعرى يا معتزلى و در فروع ، مالكى ، حنبلى ، حنفى و يا شافعى شدهاند و اصول و فروع خود را از ايشان اخذ كردهاند و از اين جماعت كه به صريح اخبار واردهء از طرق ايشان ، اماماند و به مفاد آن اخبار هم ، ايشان را امام